Dagur 20 – SFF 20: Að segja nei án samviskubits:

 ofurkraftur sem má (endur)læra

Hvað ef það að segja nei væri hugrekki — og virðing?

 Við höfum öll sagt „já“ þegar allt innra með okkur öskraði „nei“.

 Til að valda ekki öðrum vonbrigðum. Til að forðast ágreining. Til að þykja ekki erfið.

 Samt týnum við örlitlu af okkur sjálfum í hvert sinn sem við segjum já gegn eigin sannfæringu. Við tæmum orkuna. Við vanrækjum eigin þarfir.

Staðfesta er færnin til að tjá það sem við hugsum, finnum og þurfum — án árásargirni, án ofbeldis, en af skýrleika og virðingu.

 Hún er afstaða, ekki uppreisn. Leið til að virða eigin heilindi um leið og gæðum sambandsins er haldið.

 Og hún er ekki meðfædd. Hana má læra.

Af hverju er svona erfitt að segja nei?

 Vegna þess að við ruglum oft saman því að standa með sjálfum sér og því að hafna öðrum.

 Vegna þess að okkur var kennt að það sé eigingirni að segja nei.

 Vegna þess að við viljum vera „næs“.

En hvað ef það að segja nei væri í raun örlæti?

 Heiðarleg framkoma gagnvart okkur sjálfum og gagnvart öðrum?

Fyrir leiðtoga, stjórnendur og kennara er þessi færni stefnumarkandi:

 Að kunna að segja nei er að setja skýr mörk, axla ábyrgð á ákvörðunum sínum, virða eigin takmörk — og vekja traust.

 Vel orðað „nei“ er miklu meira virði en „já“ sem ekki er staðið við.

Félagsleg… og stefnumarkandi færni

 SFF 20 tilheyrir flokki félagslegrar færni — nánar tiltekið lausn ágreiningsmála.

 En hún er líka stoð tilfinningastjórnunar, sjálfsákvörðunar (Deci & Ryan) og siðlegrar forystu.

Hún hjálpar til við að:

 • Forðast misskilning og uppsafnaðan pirring

 • Stýra tilfinningalegu og andlegu álagi betur

 • Skýra hlutverk og ábyrgð innan teyma

 • Byggja upp samskiptaanda sem hvílir á trausti

Áþreifanlegt dæmi

 Ímyndaðu þér snjallan samstarfsmann sem er alltaf boðinn og búinn — á barmi kulnunar.

 Hún þorir ekki að segja nei af ótta við að virðast minna skuldbundin.

 Yfirmaður hennar, af góðum hug, felur henni sífellt fleiri mikilvæg verkefni. Þar til hún brotnar.

Einfalt:

„Nei, ég er fullbókuð þessa vikuna. Má ég hafa samband við þig á mánudaginn?“

 …hefði getað breytt öllu.

Stundum þarf ekki meira en að þora að segja það.

✅ Örskref vikunnar

 Veldu aðstæður þar sem þér fannst þú nýlega yfirkeyrð(ur).

 Orðaðu það sem þú hefðir getað sagt af staðfestu.

 Reyndu síðan, í svipuðum aðstæðum sem framundan eru, að segja skýrt og af virðingu nei.

Lestu

Að segja nei er ekki að hafna. Það er að virða sjálfa(n) sig.

 Og stundum er það jafnvel að hlúa að sambandinu.

Sjáumst á morgun í síðasta skiptið,

 Krumma